TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, yükseköğretim sisteminde kapsamlı değişiklikleri beraberinde getirdi. Öğrenci affından akademik etik kurallarına, üniversitelerin yapısından öğretim üyelerine kadar birçok alanda yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan düzenleme ile milyonlarca üniversite öğrencisini ve akademisyeni ilgilendiren önemli değişiklikler hayata geçirildi. Öğrenci affının yanı sıra sahte tez ve makalelere ağır yaptırımlar, son sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı, vakıf üniversitelerine sıkı denetim ve devlet üniversitelerinin yurt dışında kampüs açabilmesine yönelik düzenlemeler yasada yer aldı.
İşte yükseköğretimde değişecek 10 kritik madde
1- ÖĞRENCİ AFFI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Hazırlık, ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlarında çeşitli nedenlerle ilişiği kesilen öğrenciler, belirlenen şartlarla yeniden öğrenim hakkı kazanacak.
Kendi isteğiyle üniversiteden kaydını sildirenler ile üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan adaylar da düzenleme kapsamına alındı.
Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde ilgili üniversiteye başvuranlar, 2026-2027 eğitim öğretim yılında eğitimlerine yeniden başlayabilecek.
Ancak terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti, sahte belge kullanımı ve terör örgütleriyle bağlantı nedeniyle ilişiği kesilenler aftan yararlanamayacak.
Ayrıca daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde af hakkından yararlanmış olmak yeni başvurulara engel oluşturmayacak. Eğitime dönen öğrencilerin askerlikleri ilgili mevzuat kapsamında ertelenebilecek. Halen askerlik görevini yapanlar ise terhislerinden sonraki iki ay içinde başvurarak aftan faydalanabilecek.
Düzenleme kapsamında üniversiteye dönen öğrenciler, puanlarının yeterli olması halinde başka bir diploma programına yatay geçiş yapabilecek. Talep eden öğrenciler ise Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul üniversitelerinin açık öğretim programlarına geçiş yapabilecek. Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesi ve bağlı eğitim kurumlarında ilişiği kesilen öğrenciler ise aftan yararlanamayacak.
2- SAHTE TEZ VE MAKALEYLE ALINAN DİPLOMALAR İPTAL EDİLECEK
Başkalarına hazırlatılan tez, makale, kitap veya projelerle diploma ya da akademik unvan alanların unvanları geri alınacak. Bu kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılabilecek.
3- HAYALET YAZARLARA AĞIR YAPTIRIM
Başkaları adına akademik çalışma hazırlayan veya buna aracılık eden kişilere yüksek tutarlı adli para cezaları uygulanacak.
4- SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK SINAV HAKKI
Azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak. İntörnlük eğitimini tamamlayamayan öğrencilere de ek süre verilecek.
5- DEVLET ÜNİVERSİTELERİ YURT DIŞINDA KAMPÜS AÇABİLECEK
Cumhurbaşkanı kararıyla devlet üniversiteleri yurt dışında yerleşke, akademik birim ve eğitim programı açabilecek.
6- VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE SIKI DENETİM GELİYOR
Kurallara uymayan vakıf üniversitelerine kontenjan kısıtlamasından faaliyet izninin kaldırılmasına kadar uzanan yaptırımlar uygulanabilecek.
7- 48 ÜNİVERSİTEYE YENİ AKADEMİK KADRO
Yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacını karşılamak amacıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilecek.
8- ÖĞRETİM ÜYELERİNE 75 YAŞINA KADAR GÖREV İMKÂNI
Belirli şartları sağlayan öğretim üyeleri, YÖK kararıyla 75 yaşını geçmemek üzere sözleşmeli olarak görev yapmaya devam edebilecek.
9- KAHRAMANMARAŞ’TAKİ ÜNİVERSİTELERİN YAPISI DEĞİŞİYOR
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirilecek. Bazı fakülte ve yüksekokullar ise Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesine devredilecek.
10- DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA SAVUNMA HAKKI GÜÇLENDİRİLDİ
Üniversitelerde disiplin soruşturmalarında ifade ve savunma süreçleri yeniden düzenlenirken, savunma için en az 7 gün süre verilmesi zorunlu hale getirildi.
Düzenlemede yer alan diğer önemli başlıklar
Yasada yer alan düzenlemeler bunlarla sınırlı kalmadı. Ayrıca;
- Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) ile ilgili yeni düzenlemeler yapıldı.
- Üniversitelerin ortak ofis kurabilmesine imkân sağlandı.
- Vakıf üniversitelerinin vergi teşviklerine ilişkin teknik düzenlemeler gerçekleştirildi.
- Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin finansman yapısı yeniden düzenlendi.
- Yan dal uzmanlarına yapılacak ek ödemenin tavanı belirlendi.
- 67 yaşını dolduran uzman öğretim üyelerinin yeniden sözleşmeli olarak çalışabilmesinin önü açıldı.
- Tıp fakültelerine hastane kurabilmeleri için ek süre tanındı.
- Mali yapısı bozulan vakıf üniversitelerinin başka vakıf yükseköğretim kurumlarına devredilebilmesine yönelik düzenleme getirildi.
Yasalaşan düzenlemenin, 2026-2027 eğitim öğretim yılından itibaren yükseköğretim sisteminde önemli değişiklikler oluşturması bekleniyor.
Kaynak: HABER MERKEZİ
