Burdur’un Tefenni ilçesine bağlı, “meyve diyarı” olarak bilinen Yeşilköy’de vişne hasadı yoğun şekilde devam ediyor.
Geçen yıl zirai don nedeniyle büyük ölçüde ürün kaybı yaşayan üreticiler, bu yıl yüksek rekolteyle karşılaştı. Köyde vişne üretiminin 4 bin tonu aşmasının beklendiği belirtilirken, üreticiler düşük ürün fiyatları ve artan işçilik maliyetlerinden yakınıyor.
Tefenni ilçesine bağlı Yeşilköy’de vişne bahçelerinde hasat hareketliliği yaşanıyor. Geçen yıl etkili olan don nedeniyle rekoltenin oldukça düşük kaldığı köyde, bu yıl don yaşanmaması ve yağışların geçen yıla göre fazla olması ağaçlardaki meyve miktarını artırdı.
Köyde yetişen vişnelerin toplanması için Tefenni’nin yanı sıra Gölhisar, Burdur, Finike ve çevre bölgelerden gelen mevsimlik işçiler bahçelerde çalışıyor.
Sağlıkçı çift boş zamanlarını ata topraklarında geçiriyor
Yeşilköy’de doğup büyüyen sağlık çalışanları Elif ve Halil Akkaya çifti de mesleklerinden arta
kalan zamanlarını kendilerine ait arazilerde geçirerek üretime devam ediyor. Ata topraklarında vişne ve ceviz yetiştiren çift, bu yıl yaklaşık 16-17 dönümlük arazilerinde 30 ton civarında vişne rekoltesi bekliyor.
Geçen yıl don nedeniyle ürün alamadıklarını belirten Halil Akkaya, bu yıl ise tablonun tamamen değiştiğini söyledi.
Köydeki toplam vişne üretiminin 4 bin tonun üzerinde olduğunun tahmin edildiğini ifade eden Akkaya, “Geçen sene don olayından dolayı rekolte çok düşüktü. Bu sene ise muhtemelen çok yüksek rekolte var. Muhtarımızla konuştuğumuzda 4 bin tonun üzerinde vişne olduğunu söylüyor. Bizim tahminimiz de o yönde” dedi.
“15 ton ürünü olanın bu yıl 25 tonu var”
Bu yıl ağaçların oldukça yoğun meyve tuttuğunu anlatan Akkaya, yüksek rekoltenin üreticinin toplam gelirini artırabileceğini ancak beraberinde işçilik ve diğer maliyetleri de yükselttiğini söyledi.
Kendi bahçesinden örnek veren Akkaya, “Benim daha önce 15 ton malım varken bu sene 30 ton civarında ürünüm var. Tabii bahçem de gelişti. Genel olarak baktığımızda geçen yıllarda 15 ton malı olan üreticinin bu sene 25 ton malı var. Tonajdan kazanıyoruz ama işçilik çoğalıyor, maliyet artıyor ve kar marjı düşüyor” diye konuştu.
Vişne 75-80 liradan başladı, 65 liraya geriledi
Hasadın başlangıcında kilogram fiyatının 75-80 lira seviyelerinde olduğunu ancak ilerleyen süreçte fiyatların gerilediğini kaydeden Akkaya, kaliteli vişnenin tüccara yaklaşık 60-65 liradan satıldığını söyledi.
Sanayilik ve yere dökülen ürünlerde fiyatın daha düşük olduğunu belirten Akkaya, “İlk fiyat 75-80 lira civarında başladı. Şu anda en iyi mal 65 lira. Meysu dediğimiz yere dökülen veya kalitesi düşük ürünlerde fiyat daha aşağıda. Dalından toplanan ürün 60-65 liraya satılırken, sallama yöntemiyle toplanıp sanayiye verilen ürün 35-40 lira civarında olabiliyor” ifadelerini kullandı.
Günlük işçi maliyeti 2 bin lirayı buluyor
Üreticinin en büyük giderlerinden birinin işçilik olduğunu dile getiren Akkaya, yol ücretiyle birlikte günlük işçi maliyetinin bin 800 ile 2 bin liraya kadar çıktığını söyledi.
Hasat döneminde işçilerin yalnızca Tefenni’den değil çevre il ve ilçelerden de geldiğini anlatan Akkaya, “Tefenni’den gelen var, Çavdır’dan, özellikle Gölhisar’dan gelen çok. Finike’den, Burdur’dan gelenler var. Çevredeki birçok bölgeden işçi geliyor” dedi.
Ürün fiyatı ile işçilik arasındaki makasın üreticiyi zorladığını belirten Akkaya, bazı bahçelerde elde edilen gelirin önemli bölümünün işçilik giderine ayrıldığını ifade etti.
“65 liraya sattığın ürünün 30-35 lirası işçiliğe gidebiliyor”
Hasat maliyetlerinin üreticinin kazancını ciddi şekilde düşürdüğünü anlatan Akkaya, “65 liraya sattığın bir ürünün kilogramında işçilik çıktıktan sonra eline 30-35 lira kalabiliyor. Bunun daha suyu, ilacı ve bakımı var. Sadece bu işle geçimini sağlayan üretici için geriye kalan miktar daha da düşüyor” dedi.
Fiyatların düşük, işçilik maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle bazı üreticilerin elle toplama yerine ağaçları sallayarak ürünleri yere serilen brandalara döküp sanayiye göndermeye başladığını ifade eden Akkaya, bu yöntemin Yeşilköy’de de giderek yaygınlaştığını söyledi.
“30 yıldır böyle verim görülmediğini söylüyorlar”
Yeşilköy’de bu yıl yalnızca vişnede değil kiraz ve cevizde de yüksek ürün miktarı bulunduğunu belirten Akkaya, köyün yaşlılarının uzun yıllardır böylesine yüksek bir meyve verimi görmediklerini söylediklerini aktardı.
Akkaya, “Köydeki büyüklerimiz belki 30 yıldır böyle bir meyve verimi olmadığını söylüyor. Bugüne kadar en verimli yıllardan biri bu yıl. Yağmurların iyi olması ve don yaşanmaması hasadı artırdı. Ancak fiyatlar düşük” diye konuştu.
Yeşilköy’de bahçelerin büyük bölümü kapalı sistemle sulanıyor
Meyveciliğin önemli geçim kaynakları arasında yer aldığı Yeşilköy’de bahçelerin yaklaşık yüzde 90’ının kapalı sulama sisteminden yararlandığını ifade eden Akkaya, barajdan sağlanan suyun damlama sistemiyle bahçelere ulaştırıldığını söyledi.
Vişne ağaçlarının yaklaşık 3 yaşından itibaren ürün vermeye başladığını anlatan Akkaya, 7-10 yaşından sonra verimin belirgin şekilde arttığını, yaklaşık 24-25 yıldan sonra ise ağaçlarda verim düşüşü görülebildiğini kaydetti.
Yeşilköy’de günlerdir devam eden hasatla birlikte tonlarca vişne tüccarlar aracılığıyla pazara ve sanayiye gönderilirken, üretici bu yıl yüksek rekolteden memnun, düşük fiyat ve artan hasat maliyetlerinden ise endişeli.
